P. Ramlee: Padamnya Sebuah Pelita

HARI-HARI terakhir P. Ramlee selepas ber­hijrah dari Singapura ke Merdeka Film Studio di Hulu Kelang sebenarnya banyak dihabiskan di pejabat Utusan Melayu di Jalan Chan Sow Lin, Kuala Lumpur.

Menurut Zainuddin Maidin dalam buku Hari Itu Sudah Berlalu (2011), Seniman Agung itu selalu datang menemui Timbalan Ketua Pengarang Utusan Melayu, Osman Abadi yang juga seorang penulis skrip filem dan drama yang prolifik.

“P. Ramlee sering datang menemui Osman di pejabat Utusan Melayu di Jalan Chan Sow Lin Kuala Lumpur dan kerana bilik Osman berse­belahan dengan bilik saya maka saya kerap melihat P. Ramlee menghabiskan masa­nya berjam-jam bercerita de­ngan Osman.

“Oleh kerana kesibukan sebagai Pengarang Berita, saya tidak berkesempatan untuk menjalin perhubungan yang rapat dengannya. Hal ini saya kesalkan hingga sekarang kerana melepaskan peluang untuk mendekati orang yang sukar untuk dicari ganti (Zainuddin Maidin 2011: 130).

Zainuddin Maidin dalam bukunya Pertama dan Ter­akhir (1980) menceritakan, P. Ramlee pernah tersinggung apabila beliau ditanya mengapa tidak mahu muncul dalam televisyen Malaysia ketika itu.

“Saya tidak payah muncul di TV, muka saya orang sudah kenal” katanya sambil menambah, “orang seperti saudara memang tidak tengok gambar Melayu, tetapi orang kampung, para petani dan nelayan masih tengok gambar saya,” kata P. Ramlee masih marah.

P. Ramlee lalu memanggil Jiro (Ali Salim) Pengarang Utusan Melayu untuk me­ngadu hal itu. Kata P. Ramlee: “Jiro tengok budak ini, dia kata orang Me­layu tak tengok gambar Me­layu lagi, dia tak te­ngoklah!”

Semasa diwawancara oleh Utusan Melayu, P. Ramlee menjelaskan: “Pemberhentian saya daripada Shaw bukan ber­erti saya mengundurkan diri daripada dunia perfileman.

Saya sekarang menjadi pengarah bebas,” ujar Seniman Agung itu. Semasa menjawab soalan wartawan Utusan Melayu mengenai masalah yang dihadapi dengan Shaw Bro­thers, P. Ramlee menerangkan: “Masalah saya dengan syarikat Shaw bukan masalah wang, masalah saya ialah masalah mutu filem. Saya lebih mementingkan mutu persembahan, kalau saya fikirkan masalah wang, saya boleh menghasilkan 10 buah filem dalam setahun.

“Masalah saya ialah mas­alah seni yang bertakhta di hati. Kalau hati rosak, rosaklah seni seperti lagu dengan irama, kalau rosak lagu, pincanglah irama...” ujar P. Ramlee. Me­nurut laporan Utusan Melayu lagi, punca sebenar masalah yang dihadapi P. Ramlee sehingga beliau merajuk dan meninggalkan Shaw Brothers ada kaitan dengan polisi baharu syarikat perfileman itu yang mewajibkan setiap filem arahannya disiapkan dalam tempoh tiga bulan.

Sekiranya filem itu lewat seminggu dari tempoh tersebut pihak Shaw akan memotong pembayaran kepadanya sebanyak S$1,000. Jika lewat dua minggu akan dipotong S$1,000 lagi menjadi S$2,000 dan pemotongan bayaran akan dilakukan apabila berlaku lagi kelewatan.

Syarat-syarat yang menekan kebebasan P. Ramlee berkarya itulah yang menyebabkan Se­niman Agung itu ‘merajuk’ lalu memutuskan untuk berhenti mengarah dan berlakon setelah beliau berkhidmat selama 16 tahun dengan Shaw Brothers (1948 -1964).

Azizah lagu terakhir 
di­nyanyikan P. Ramlee

Pada malam itu, 28 Mei 1973, kira-kira pukul 8 malam, P. Ramlee menyanyikan lagu gubahannya yang pertama ‘Azizah’ untuk diperdengarkan kepada Osman Abadi menerusi telefon. Ketika itu Osman sedang menyiapkan skrip filem Azizah yang akan di­arahkan oleh P. Ramlee. Osman memberitahu, skripnya sudah siap tetapi dialognya belum ada lagi.

Sambil berbual dalam te­lefon P. Ramlee berkata kepada Osman Abadi: “Biarlah saya nyanyikan lagu Azizah supaya you dapat ilham untuk buat dialog,” kata P. Ramlee dan menyanyikan sebahagian lagu tersebut.

“Itulah lagu pertama yang digubahnya dan itulah lagu terakhir yang dinyanyikannya. Kira-kira pukul 4 pagi, 29 Mei 1973, P. Ramlee menghembuskan nafasnya yang terakhir” (Zainuddin Maidin 1980: 82).

Utusan Malaysia pada 30 Mei 1973 menyiarkan berita kematian P. Ramlee di muka satu bertajuk: “Padamnya Sebuah Pelita” mengenai kehilangan Seniman Agung yang sukar dicari ganti.

Saloma menelefon Osman Abadi pada pukul 5 pagi bagi menyampaikan berita sedih mengenai kematian P. Ramlee itu yang dijawab oleh isterinya.

“Mendengar berita ini, Osman terpaksa dipapah naik ke tingkat atas rumahnya untuk menelefon Ketua Pengarang Utusan Melayu, Mazlan Nordin” (Zainuddin Maidin 1980: 82).

Utusan Malaysia melaporkan, apabila berita kematian P. Ramlee disiarkan oleh Radio Malaysia pada pukul 7 pagi ada orang yang tidak sedar telah terjun menerusi tingkap untuk memberitahu jirannya bahawa P. Ramlee sudah tiada.

Di Balik Pulau, Pulau Pinang, sekumpulan anak muda yang kebingungan mendengar be­rita itu telah memainkan lagu P. Ramlee dari pagi hingga ke larut malam seolah-olah tidak dapat merelakan pemergiannya. ‘Padamnya Sebuah Pelita’ adalah kata-kata yang paling tepat menggambarkan pera­saan terhadap seniman agung P. Ramlee yang masih tiada penggantinya sampai sekarang.

Artikel Penuh: http://www.utusan.com.my/80-tahun-utusan/utusan-rakam-sejarah/p-ramlee-padamnya-sebuah-pelita-1.837897#ixzz5gH0jRVnR
© Utusan Melayu (M) Bhd 

Filem Bakti serlah bakat P.Ramlee

SENIMAN agung P.Ramlee diketahui umum memiliki hubungan yang istimewa sebagai kenalan rapat wartawan-wartawan Utusan Melayu di Cecil Street ketika beliau mula menapak dalam filem Melayu sekitar awal 1948 sehinggalah 1960-an meniti zaman kegemilangan dunia perfileman di Studio Jalan Am­pas, Singapura.

P. Ramlee bersahabat baik dengan wartawan Utusan Melayu seperti A. Samad Ismail, Melan Abdullah, Mazlan Nordin, Ahmad Idris (ABI) dan wartawan asuhan­nya, Aimi Jaar yang menulis untuk majalah Gelanggang Filem dan Abdullah Hussain yang mendalikannya majalah Bintang.

Menurut Abi dalam tulisannya bertajuk P.Ramlee yang saya kenal: Satu Imbauan Peribadi (2003) yang diterbitkan dalam buku P. Ramlee Se­niman Agung oleh Arkib Negara Malaysia, semasa P.Ramlee menjejakkan kaki­nya di Studio Jalan Ampas pada penghujung 1948, filem ‘Pisau Beracun’ sedang dalam penggambaran oleh pengarah B.S Rajhans.

Filem tersebut adalah terbitan ketiga keluaran Malay Filem Production (MFP) sejak studio beralamat di No. 8 Jalan Ampas itu memulakan pengeluaran semula filem Melayu selepas Perang Dunia Kedua berakhir“Chinta ialah filem pertama P.Ramlee menghiasi layar perak filem Melayu sebagai pelakon tambahan. Badannya yang kurus, mukanya yang cengkung, pipinya yang tidak licin dan gerak-gerinya yang kaku semasa berlakon tidak memberi ilham kepada B.S. Raj­hans menjadikan sebagai hero filem” (Ahmad Idris 2003: 344).

Menurut ABI, pelakon handalan seperti S.Roomai Noor, Osman Gumanti dan M.Amin terus diberi peluang menjadi hero di dalam filem-filem yang dikeluarkan oleh studio MFP ketika itu.

Menurut Mustafar A.R dan Aziz Sattar dalam buku ‘Filem-filem P.Ramlee’ (2008), tidak banyak dapat diperkatakan mengenai lakonan P. Ramlee dalam filem ini disebabkan pe­ranannya sebagai pelakon pembantu memegang watak antagonis bernama Putar, iaitu watak jahat pada mulanya kemudian menjadi seorang yang baik.

“Sebagai pelakon baru dan buat pertama kali pula berdepan dengan kamera, lakonan P. Ramlee terlalu ba­nyak kelemahan. Lakonannya kelihatan kaku, penuturan dialog tidak tersusun kemas dan seringkali pula tersekat-sekat. Begitu pun, ini tidak boleh disalahkan kepada P.Ramlee kerana dialog pada ketika itu memang tidak disusun de­ngan baik dan lebih banyak mirip keindonesiaan dan kebangsawanan” (Mustafa A.R dan Aziz Sattar 2008: 15).

Nama P. Ramlee mula dikenali ramai apabila akhbar Utusan Melayu, Utusan Zaman dan Mastika mula memberikan liputan yang meluas terhadap bakat terpendam yang dimiliki oleh P. Ramlee sejak filem Chinta (Oktober 1948), Noor Asmara (April 1949, Nasib (Julai 1949), Nilam (September 1949) dan Racun Dunia (Februari 1950).

Pada April 1950, pe­ngarah L.Krishnan buat pertama kalinya memberikan watak hero kepada P.Ramlee di­samping heroinnya, seniwati Kasma Booty dalam filem ‘Bakti’ arahan terbarunya.

L. Krishnan tergerak me­ngambil P.Ramlee berlakon selepas menonton lakonan beliau sebelum ini seperti filem Noor Asmara, Nasib dan Nilam.

“Agak menarik apabila P. Ramlee digandingkan de­ngan Kasma Booty, pelakon yang begitu terkenal pada masa itu manakala S.Roomai Noor dan Siput Sarawak yang sering membawa peranan utama yang mempunyai ramai peminat diserahkan L.Krishnan sebagai pelakon pembantu” (Mustafa A.R dan Aziz Sattar 2008: 41).

Pada mulanya, Kasma Booty enggan berlakon disamping P. Ramlee sebagai hero kerana beliau tidak ada pengalaman, tidak kacak dan tidak sesuai memegang watak utama.

Bagaimana setelah dipujuk L.Krishnan, Kasma Booty bersetuju.

Percubaan L.Krishnan itu berjaya dan lakonan P.Ramlee tidak mengecewakannya. L.Krishnan berpuas hati ke­rana berjaya mencipta seorang hero baru di MFP.

Akhbar Utusan Melayu, Ut­usan Zaman, Straits Times dan Sunday Times keluaran 2 April 1950 melaporkan kejayaan P. Ramlee sebagai hero baru filem Melayu dalam filem Bakti.

Utusan Me­layu menjulang bakat P.Ramle dengan kata-kata: “Filem Melayu telah menemui sebutir bintang baru”. “P. Ramlee menjanjikan harapan baru” dan “bakat besar P. Ramlee terserlah dalam Bakti”.

Kasma Booty sendiri terkejut dan tidak menyangka lakonannya dalam filem Bakti bersama P.Ramlee mendapat pujian media serta sambutan hebat dari peminat filem Me­layu di Singapura dan Malaya .

“Bakti seharusnya menjadi juara bagi Malaya Film Productions. Filem Melayu yang terbaru ini menunjukkan bukti tentang sesuatu yang meningkat naik dengan pesatnya dari segi pengeluaran dan arahan” (Mustafa A.R dan Aziz Sattar 2008).

“Lakonan istimewa P. Ramle menjadi”. Komentar membina dari akhbar Utusan Melayu dan Utusan Zaman menerusi filem ‘Bakti’ serta lakonan terpuji P.Ramlee, Kasma Booty, Siput Sarawak dan S.Roomai Noor memberikan gambaran Studio MFP di Singapura menjanjikan masa depan filem Melayu yang gemilang.

Utusan Melayu menggambarkan “P.Ramlee sebagai seorang hero baru dalam pembikinan filem Melayu” yang bakal menggegarkan dunia perfileman di Singapura dan Malaya.

Susulan kejayaan besar filem Bakti, P.Ramlee diberi peluang menjadi hero dalam filem seterusnya ‘Takdir Ilahi’.

“Kalau dalam filem Bakti, P.Ramlee sebagai hero boleh bergantung kuat pada pa­sangannya Kasma Booty serta kehadiran Siput Sarawak dan S.Romai Noor tetapi dalam filem ini dia terpaksa bergantung di atas kemampuan dan kebolehannya sendiri.

“L.Krishnan nampaknya begitu nekad meninggalkan Kasma Booty, S.Roomai Noor dan Siput Sarawak yang mana mereka bertiga begitu popular ketika itu malahan diberikan­nya pasangan P.Ramlee seorang pelakon baru, Neng Yatimah” (Mustafa A.R dan Aziz Sattar 2008:46).

Keyakinan L.Krishnan me­­nyerahkan peranan utama kepada P.Ramlee tidak mengecewakan malah sam­butan pe­minat-peminat filem Melayu di luar dugaan. Nama P.Ramlee mula meniti di bibir peminatnya.

Menurut Ahmad Fauzee dalam buku P.Ramlee Irama Sanubari Episod 1 (2015), filem Bakti sebagai filem pertama P.Ramlee menjadi hero begitu istimewa kerana terdapat tujuh buah lagu menarik ciptaan Osman Ahmad, Antara lagu popular dalam filem ini ialah Satay, Merpati Dua Sejoli, Hidup Berdua, Hidup Melarat dan Taman Puspawarna.

“Seperti biasa, lagu-lagu ini menjadi popular kerana P.Ramlee menyanyikan ke­semua lagu ini yang mendapat sentuhan lirik S. Sudarmaji” (Ahmad Fauzee 2015: 106).

Artikel Penuh: http://www.utusan.com.my/80-tahun-utusan/sejarah-utusan/filem-bakti-serlah-bakat-p-ramlee-1.835641#ixzz5gH1dfIJ7
© Utusan Melayu (M) Bhd